Stichting  de Alkmaarse Cuyperskerk

                       

 

Sint Laurentiuskerk

 

Restauratie / verplaatsing Orgel

“Het orgel is de koning der instrumenten” ,

zei Wolfgang Amadeus Mozart al.

Onder de hand van de organist komt een kerk tot leven. Als hij begint te spelen, vullen indrukwekkende, meeslepende klanken de ruimte. Rijk en voornaam. Een geluid dat overtuigt. En op een belangrijke plek in onze stad dreigt te verdwijnen.

Verplaatsing en renovatie Orgel

Het Pels-orgel, in 1950 gebouwd door ‘onze’ Alkmaarse orgelbouwer Pels en Zn, is het hart van de Sint Laurentiuskerk.
Het bijna 65 jaar oude orgel was in 2015 in een zodanige staat, dat hoewel het nog wel bespeelbaar is, een restauratie noodzakelijk was.

Op 8 september 2014 werd in de Sint Laurentiuskerk de startbijeenkomst gehouden waarbij met de funding van de benodigde gelden werd gestart. Mensen en bedrijven konden o.a. orgelpijpen adopteren. Vele pijpen werden geadopteerd. Door de hulp van vele particulieren, bedrijven, instellingen en fondsen durfde het bestuur van de stichting de Alkmaarse Cuyperskerk het medio december 2015 aan om opdracht voor de restauratie en verplaatsing te verlenen aan de Orgelbouwer Adema Kerkorgelbouw BV te Hillegom. Op 14 januari 2016 werd met de werkzaamheden gestart.

Op 9 september 2016 vond de oplevering plaats en kon het orgel feestelijk in gebruik genomen worden. Op 31 december 2016 werd het project afgesloten nadat alle rekeningen betaald waren.

Het was een zeer geslaagd project waarbij de hulp van onze sponsors, vrienden, adoptanten, klein en groot, zeer gewenst was. Zonder hun bijdragen was het project wellicht niet geslaagd. Maar we zeggen ook dank aan de anonieme gevers die hun bijdrage hebben gedaan in de daarvoor bestemde collectebussen in de St. laurentiuskerk. Zie verder de pagina met de sponsors etc. van het orgelproject.

Alkmaar Orgelstad

Niet ten onrechte is Alkmaar in binnen- en buitenland beroemd vanwege zijn orgels. Alkmaar is een echte orgelstad. Op negen plaatsen zijn er bijzondere orgels te vinden. Sommigen hebben wereldfaam, zoals het 17e eeuwse hoofdorgel Hagerbeer-Schnitger uit 1645-1725 van de Grote Sint Laurenskerk. In deze kerk bevindt zich bovendien het oudste nog bespeelbare orgel van Nederland: het 16e eeuwse Van Covelens-orgel uit 1511, dus vóór de Tachtigjarige Oorlog en daarmee nog uit de tijd van keizer Karel V. Ook de andere orgels van de kerken in het centrum van Alkmaar, zoals die van de Kapelkerk, dateren uit de periode (ruim) voor 1900. Het hele jaar door zijn er in de stad concerten en concoursen waarbij vaak internationale organisten spelen. Het Pels-orgel vormt een belangrijke aanvulling op de barokke Alkmaarse orgels, temeer daar er andere muziek op gespeeld kan worden dan op de barokke orgels.

De uitzonderlijke vorm van het orgel

Het orgel is gebouwd met een unieke hoefijzervormige hoofdlijn, naar de vorm van het roosvenster met gebrandschilderde ramen, dat de westgevel van de kerk domineert. Oorspronkelijk stond de orgeltribune hier namelijk direct onder. Nadat eerdere orgels niet voldeden, ontwierpen orgelbouwer Pels en Zonen te Alkmaar in 1950 dit nieuwe orgel met een karakteristieke vorm die het genoemde roosvenster aan de onderzijde volgt en het daardoor precies vrijlaat.

Bijzondere akoestiek
Nog een reden voor verplaatsing is de unieke klank van het orgel. Het orgel telt 2.458 pijpen gemaakt van zink, tin of hout en zelfs van koper,
37 registers, drie handklavieren en een voetklavier. Het instrument is tot stand gekomen in een periode waarin men zich (na de romantische orgels) weer ging baseren op een barokke orgelklank. Wel met behoud van enkele romantisch orgelkenmerken, zoals een zwelkast en het voix celeste-register. Hierbij worden zoveel mogelijk instrumenten van een symfonieorkest nagebootst zoals violen, trompetten, bazuinen, hoorns, klarinetten en hobo's. Al deze kenmerken bezit het Pels-orgel. Daarom is het een goede vertegenwoordiger van de zogenaamde ‘orgelbeweging’.

Monumentale status
Gezien de leeftijd van het Pels-orgel, de maker, de technische karakteristieken en ontstaansgeschiedenis, is de Gemeente Alkmaar voornemens om het orgel de status van ‘gemeentelijk monumentaal orgel’ te verlenen. Voorwaarde is echter dat het is terugplaatst op zijn oorspronkelijke plaats. De procedure daartoe is in gang gezet.

Behoud van architectuur Pierre Cuypers
De Sint Laurentiuskerk aan het Verdronkenoord is een van de meest markante gebouwen in onze stad. De kerk werd van 1859 tot 1861 in neogotische stijl gebouwd en is één van de vroegste
werken in Noord-Holland van de beroemde architect Pierre Cuypers (1827-1921). Zijn naam wordt vaak in een adem genoemd met het Rijksmuseum, Amsterdam Centraal Station en Kasteel de Haar. Cuypers was echter in de eerste plaats een architect van kerken. Hij ontwierp meer dan 100 kerken, waarvan er ongeveer 70 werden gebouwd. Ook was hij in 1904 de ontwerper van de troon waarop de koning elk jaar tijdens Prinsjesdag de troonrede uitspreekt.
De Sint Laurentiuskerk is opvallend gaaf overgeleverd en neemt een belangrijke plaats in het oeuvre van Cuypers. Dit was zijn eerste opdracht in het westen van het land en betekende zijn landelijke doorbraak. Zowel het exterieur als het interieur staan op de lijst van rijksmonumenten. Het behoud van de Laurentiuskerk is vanwege deze architectonische waarde van groot belang. Daarom wil de
stichting de Alkmaarse Cuyperskerk voor de gemeenschap van Alkmaar en wijde omgeving dit werk van Pierre Cuypers tot in lengte van jaren bewaren.
 

Home     -      contact

webdesigner: Kgr  -  gemaakt met     iWeb  

dit project is voltooid en afgesloten per 31 december 2016